Zima 2026 okazała się wyjątkowo mroźna. Mróz dochodził do -26 stopni i ujemna temperatura utrzymywała się przez dwa miesiące. Śniegu też dużo napadało. Krótkie dni, gruba warstwa śniegu i mróz nie zachęcały do robienia czegokolwiek na zewnątrz poza rąbaniem drewna i noszeniem go do domu. Mróz zelżał dopiero na początku marca i pojawiły się dni z odwilżą. I to był sygnał, że trzeba zabrać się za dokończenie kładki na stawie. Warstwa lodu miejscami miała nawet 30 cm grubości. Jednak przy temperaturach w ciągu dnia rzędu kilkunastu stopni powodowały, że lód ten dość szybko topniał.

W stawie jest mnóstwo błotniarek stawowych. Dużo ich jest na powierzchni wody, pływających do góry nogą. Błotniarki te zjadają rzęsę wodną.

W dwóch miejscach w stawie pojawiły się irysy żółte. Wcześniej ich nie widziałem. Zastanawia mnie, skąd się tam wzięły. Jest pewne prawdopodobieństwo, że mogą to być ukorzenione fragmenty kępy irysów, które jesienią zostały wytrzebione przez daniele, wyżerające mi różne rośliny ze stawu.

Pojawiły się pierwsze liście lilii wodnych. Obawiam się, że to jedyna kępa lilii, która uchowała się po jesiennym żerowaniu w stawie stada danieli.

Pośród zieleni wyróżnia się klon palmowy 'Atropurpureum' o czerwonych liściach. Klon ten nie ma łatwego życia. Ciągle jest skracany przez stado kopytnych pasożytów, plądrujących mi ogród.

<>14 czerwca 2026. Większość niedzieli spędziłem na oczyszczaniu stawu z mułu, pałki wodnej, kłączy. Przerwy w pracy spowodowane były głównie przez często padający deszcz. Woda w stawie mocno zmącona przez usuwanie roślinności i mułu. Trzeba kilka dni, aby ponownie się wyklarowała. Wokół cypla są miejsca z płytką wodą, ale będą też głębsze. Jest to dobre miejsce do obserwacji życia biologicznego w stawie.
<>

Balbinka wygrzewająca się w czerwcowym słońcu, zajmująca się czyszczeniem swojego futerka. Niestety, nie potrafi strzec stawów i otoczenia przed kopytnymi szkodnikami.

Widok ze stawu na kupę kompostową przy wielopniowej wierzbie białej. Bobry zniszczyły pnie tej wierzby, zżarły znaczną część kory i możliwe, że drzewo wypuści nowe korzenie w części , która znajduje się w kompoście. Na pierwszym planie przywiezione kilka dni wcześniej kosaćce żółte, czekające na posadzenie na właściwym miejscu.

Na pierwszym planie żabieniec babka wodna. Dalej miejsce, które było wyspą, gdy wody było mniej. Dosadziłem tam kępy kosaćców żółtych. Wyrwałem stamtąd trawy, pałkę wodną i większość rośliny, która jest prawdopodobnie szalejem jadowitym. Roślinę tę usuwam z miejsc przy brzegu, ponieważ jest zbyt niebezpieczna dla ludzi. Nie miałbym nic przeciwko, gdyby sarny, daniele i jelenie plądrujące mi ogród, sad i stawy zasmakowały w tej roślinie.

Na końcu cypelka zebrała się już sterta pałki wodnej kłączy wyrywanych z dna. W pobliżu cypla wody jest po kolana, a pod niewielką warstwą mułu można wyczuć twarde dno. Prawdopodobnie na tym cyplu utworzę rabatę na kwaśnolubne rośliny.

Przez dziesiątki lat brzegi stawu były porośnięte drzewami i chaszczami. Każdego roku z tych zarośli do stawu trafiała duża ilość materii organicznej, przekształcającej się stopniowo w muł. Dodatkowo, do stawu spływały płynne nieczystości z chlewów i obór. Od kilkunastu lat w Dębianach nie ma już żadnej hodowli i staw staje się coraz czystszy. Nagromadzona materia w stawie powoduje, że życie biologiczne jest niezwykle bujne. Stawu nie zamierzam rewitalizować w żaden brutalny sposób i czynić go jałowym. Jedynie ręcznie będzie usuwany nadmiar materii organicznej, co zresztą widoczne jest na zdjęciu poniżej.

Zacząłem robić przekop do przepustu pod drogą, prowadzącego do rowku w sadzie, który chcę wykorzystać do stworzenia sieci wodnej, przez którą będzie płynąć pompowana przez pompy solarne woda. Pod warstwą mułu jest twarde podłoże z mieszaniny gliny z kamieniami. Teren stwarza dość dobre możliwości kształtowania strumyków i bajorek. Sad i stawy znajdują się w niecce, która ma nieprzepuszczalne podłoże. Woda z tego terenu może spływać tylko do stawu.

Czapla z urwaną w kolanie nogą. Zimą na stawie była bardzo gruba warstwa lodu i nogi czapli były w uwięzione lodzie. Podczas topnienia lód się przemieszczał, przewrócił słupek i urwał nogę. Czapla nie spełniła swojego zadania, nie odstraszała innych czapli przed plądrowaniem stawu. Może ta urwana noga będzie informować inne czaple, jakie są skutki nieautoryzowanego dostępu do zasobów stawu.